Dagje Friesland: De leukste Elfsteden op een rij

“It giet oan” hebben we al in tijden niet meer gehoord. Toch leeft de Elfstedentocht nog altijd voort in ons collectief geheugen en hopen we iedere winter weer vurig op die verlossende woorden. Maar wist je dat de leukste Friese Elfsteden ook de moeite waard zijn zonder ijs op de sloten?

Wat zijn de leukste Elfsteden?

Wat de allerleukste stad in Friesland is, is natuurlijk een kwestie van smaak. De leukste Elfsteden bieden afwisseling in natuur, cultuur en andere gezellige activiteiten. Veel stadjes uit de Elfstedentocht zijn niet zo groot en daarom heel goed te combineren. Stavoren en Harlingen liggen dicht bij elkaar en een bezoek aan Franeker en Harlingen in één dag is ook prima te doen.

In dit overzicht heb ik mijn favoriete Elfsteden op een rijtje gezet op volgorde van waardering.

#1 Leeuwarden

Leeuwarden is de hoofdstad van Friesland en een van mijn favoriete Friese Elfsteden. Je kunt hier namelijk heel goed tweedehands shoppen, lekker eten en leuke musea bezoeken.

Een aanrader is de Miniature People wandeling waarbij mini poppetjes verstopt zijn door de stad die op de gekste plekken grappige taferelen uitbeelden. Nog meer wandelen? Volg een street art route! Natuurmuseum Frieslân is ook echt een aanrader, met onder andere Darwins zolder en zelfs een spannende attractie.

Overnachten in het centrum doe je bij selfservice hotel Via Via.

#2 Hindeloopen

Een van de mooiste Friese Elfsteden vind ik misschien wel Hindeloopen. Het stadje is bekend om de sierlijke schilderkunst die overal in de stad terug te vinden is. Denk aan gevels, naambordjes en uiteraard in het plaatselijk museum. Doe een stadswandeling, bezoek het schaatsmuseum en eet een pannenkoek aan het water bij restaurant De Friese Doorloper.

In de stad vind je geen grote en bekende winkelketens, maar je kunt hier zeker wel wat leuke souvenirs scoren. Het leukste winkelstraatje is wat mij betreft “Buren” met veel lokale ambacht in de shops.

Lees ook: In een dag Hindeloopen en Stavoren bezoeken.

#3 Workum

Elfstedenstad Workum is zeer veelzijdig. Een knus stadscentrum, een idyllische museumhaven, een grote speeltuin voor kinderen en de leukste koffiezaakjes en restaurants. Drink een bakkie bij El Cafetín, breng een bezoek aan museum Warums Erfskip en shop eigentijdse interieurartikelen bij Kokomo Lifestyle. Vergeet niet een bezoekje te brengen aan Bakkerij v.d. Werf om een Fries suikerbrood of een typisch ‘Workum Lekkernijtje’ mee naar huis te nemen.

#4 Dokkum

Dokkum is ook zeker een van de leukste Elfsteden te noemen en zeker ook een van de meest bijzondere. Dat komt omdat je hier het keerpunt van de Friese Elfstedentocht vindt. Op het gemarkeerde punt moesten schaatsers terugkeren naar Leeuwarden voor de laatste etappe. Mooie gebouwen die je tijdens je stadswandeling tegenkomt zijn onder andere De Oude Waag, het Stadhuis en Molen Zeldenrust.

Bezoek stadsbrouwerij Dockum en het stadsmuseum en schuif daarna aan bij een van de vele leuke restaurants in het Friese plaatsje.

#5 Sneek

Een van de Elf steden die je ook zeker niet mag missen is Sneek, met onder andere het fries Scheepvaart Museum, de iconische Waterpoort en het Sneekermeer. Ook hier kun je gezellig winkelen. Kleine boetiekjes, tweedehands winkels en bekende ketens wisselen elkaar af in het winkelhart. Er zijn hier ook diverse kunstroutes te volgen. Of verken de stad vanaf het water tijdens een rondvaart.

#6 Bolsward

Wij passeren Bolsward vaak als we verder het noorden inrijden. We doen hier dan ook regelmatig een tussenstop om een hapje te eten of even de benen te strekken. Bolsward is niet zo groot, dus je kunt een bezoek aan de stad prima combineren met een andere Elfsteden-stad. Maar niet voordat je een bezoek hebt gebracht aan de Broerekerk of Museum de Tiid, een hapje hebt gegeten bij Blend (mijn favoriet) en rondje hebt gewandeld in het knusse centrum.

Lees ook: Onze tips voor een flitsbezoek aan Bolsward.

#7 Franeker

Tussen Harlingen en Leeuwarden vind je de stad Franeker. Deze Friese stad is vooral bekend van het Eise Eisinga Planetarium en dit wetenschapsmuseum is ook zeker een bezoekje waard. Maar vergeet ook Museum Martena niet en bezienswaardigheden als het stadhuis, het Korendragershuisje en het Kaetsmuseum.

#8 Harlingen

Harlingen wordt ook wel gezien als de poort naar de Waddeneilanden Vlieland en Terschelling. Maar ook in het charmante stadje zelf valt genoeg te beleven! Doe bijvoorbeeld een stadswandeling die je langs kleurrijke huisjes en oude gevelreclames brengt. Bezoek de replica van expeditieschip Willem Barentsz of museum Het Hannemahuis en wandel ook even langs de altijd gezellige haven.

#9 Sloten

De kleinste stad van de Elfsteden is het Friese Slaets, oftewel Sloten. De stad is in een ui vrom gebouwd en wordt daarom ook wel de ‘Sipelstêd’ genoemd (sipel is Fries voor ui). Op een maquette in Museum Sloten kun je goed zien wat ze bedoelen en nog meer over de geschiedenis van de stad te weten komen. Bekende bezienswaardigheden zijn onder andere Korenmolen De Kaai en De Lemsterpoort.

#10 Stavoren

Het Vrouwtje van Stavoren staat aan de rand van het water op de uitkijk. Neem hier met mooi weer plaats op het terras of wandel langs de kade in de historische haven. Vanaf hier is het een korte wandeling naar bezienswaardigheid Het Blokhuis en je loopt ook zo het oude centrum in. Stavoren is niet echt een winkelstad en musea zijn er ook niet echt. Je vermaakt je hier vooral met wandelen en lekker eten of huur een bootje om het water op te gaan.

#11 IJlst

Tot slot in dit rijtje leukste Elfsteden het Friese stadje IJlst, dat ook wel het groene hart van de elf steden genoemd wordt en staat bekend als De Houtstad. Houtzaagmolen de Rat is een bekend monument en is te vinden naast het museum. Waar IJlst nog meer bekend om staat zijn de ouderwetse overtuinen, die vooral in het voorjaar en de zomer kleur geven aan dit kleine stadje.

Lees ook: Een dag in Sloten en IJlst.

Kunstproject 11Fountains

Ben je van plan om alle Friese Elfsteden te bezoeken? Weet dan dat in iedere stad een andere fontein te vinden is, die horen bij een uniek kunstproject genaamd 11Fountains. In iedere elfsteden-stad kun je bij de plaatselijke VVV een brochure halen met informatie over alle fonteinen, waar ze te vinden zijn en wie ze heeft gemaakt.